Russia oil export ban, निर्यातीवर बंदी, भारताला बसणार झटका?

जगभरात तेल बाजारपेठेत मोठा धक्का बसला आहे. कारण, जगातील सर्वात मोठा तेल निर्यातदार असलेल्या Russia ने डिझेल आणि पेट्रोल निर्यातीवर तात्पुरती बंदी घालण्याची घोषणा केली आहे. या निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात खळबळ उडाली असून भारतासह अनेक देशांवर याचा संभाव्य परिणाम होऊ शकतो.

डोनाल्ड ट्रम्प यांची आक्रमक भूमिका

अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी भारतासह चीनवर रशियाकडून तेल खरेदी बंद करण्यासाठी दबाव आणला आहे.

• भारत रशियाकडून चीननंतर सर्वाधिक तेल खरेदी करणारा देश आहे.
• अमेरिकेने भारतावर 50 टक्के टॅरिफ लावण्याचा निर्णय घेतला.
• तरीही भारताने अमेरिकेच्या अटी मान्य केल्या नाहीत.
• नाटो देशांनाही ट्रम्प यांनी पत्र लिहून रशियन तेल खरेदी थांबवण्याचा इशारा दिला आहे.

रशियाचा निर्णय नेमका का?

Russia चे उपपंतप्रधान अलेक्झांडर नोवाक यांनी सांगितले की –

• डिझेल निर्यात वर्षाच्या अखेरपर्यंत बंद केली जाईल.
• पेट्रोल निर्यात डिसेंबरपर्यंत बंद राहणार आहे.
• युक्रेनच्या ड्रोन हल्ल्यांमुळे रशियाच्या अनेक तेल शुद्धीकरण कारखान्यांना मोठं नुकसान झालं.
• इंधन उत्पादनात अडथळे येत असल्यामुळे हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

जागतिक पातळीवरील खळबळ

या बंदीमुळे आधीच अस्थिर असलेल्या जागतिक इंधन बाजारपेठेत आणखी तणाव निर्माण झाला आहे.

• युरोपियन देश मोठ्या प्रमाणावर रशियन डिझेलवर अवलंबून आहेत.
• आशियाई बाजारातही कच्च्या तेलाच्या किंमतीत चढउतार सुरू झाले आहेत.
• चीन आणि भारत या दोन देशांकडे जगाची नजर लागली आहे.

भारतावर काय परिणाम होईल?

भारत हा रशियाकडून मोठ्या प्रमाणात कच्चं तेल आयात करतो.

• Russia ने स्पष्ट केलं आहे की भारताच्या पुरवठ्यावर तात्काळ परिणाम होणार नाही.
• मात्र, जागतिक दरवाढीचा अप्रत्यक्ष परिणाम भारताला सहन करावा लागू शकतो.
• भारताने अमेरिकेच्या दबावाला झुकून न जाता रशियाकडून खरेदी सुरूच ठेवली आहे.

अमेरिकेचा दबाव आणि भारताची भूमिका

अमेरिका रशियाच्या अर्थव्यवस्थेला कमकुवत करण्यासाठी रशियन तेलावरील जागतिक मागणी कमी करू इच्छिते.

• भारतावर टॅरिफ वाढवून दबाव आणला जात आहे.
• तरीही भारताने आपले ऊर्जा सुरक्षेचे धोरण कायम ठेवले आहे.
• तज्ञांच्या मते, भारताने संतुलित भूमिका घेत जागतिक दडपणाला तोंड द्यावे लागेल.

रशियाचा आत्मविश्वास

Russia ने सांगितलं आहे की –

• ड्रोन हल्ल्यांमुळे निर्माण झालेली तात्पुरती कमतरता लवकर भरून काढली जाईल.
• रशियाचा जागतिक ग्राहकांवर विश्वास आहे.
• तेल निर्यात बंदी ही तात्पुरती आणि परिस्थितीजन्य आहे.

Russia ने तेल निर्यातीवर घातलेली बंदी ही जगभरातील ऊर्जा बाजारासाठी मोठा धक्का आहे. अमेरिकेच्या दबावामुळे भारतावर राजकीय आणि आर्थिक संकटं निर्माण होऊ शकतात, मात्र भारताने अद्याप रशियन तेल खरेदी थांबवलेली नाही.

आगामी काळात रशिया-युक्रेन संघर्ष, अमेरिकेची भूमिका आणि भारताची ऊर्जा धोरणं यावर संपूर्ण समीकरण अवलंबून असेल. जगाच्या अर्थव्यवस्थेला हादरा देणाऱ्या या निर्णयामुळे भारत कसा मार्ग काढतो, हे पाहणं औत्सुक्याचं ठरणार आहे.

H1B Visa : Meleniya Donald Trump चं नाव चर्चेत येण्याचं कारण आणि भारत-अमेरिका संघर्षाची पार्श्वभुमी